Een fascinerende apocalyps
metro
BOOKS books@metrotime.be
maandag 8 maart 2010
Het gelijk van Heisenberg is een ambitieus debuut. De Nederlander Frans Pollux leverde een over- tuigende roman af, die tegelijkertijd gruwelijk, grappig, en bigger than life is.
Het zijn barre tijden voor Sirys, het hoofdpersonage van Het ge- lijk van Heisenberg. Dat is al snel duidelijk, wanneer Nederland door een zware storm getroffen wordt. De overlevenden moeten letterlijk roeien met de riemen die ze hebben, want in een oog- wenk staat Nederland zes meter onder water.
Deze verhaallijn speelt zich af in het heden, en wordt afgewisseld met herinneringen, waardoor in een sneltempo een verontrus- tende puzzel in elkaar valt. Die afwisseling stelt schrijver Pollux in staat om zijn spanningsbogen prima op te bouwen, met meest- al een kanjer van een cliff hanger om heden en verleden aan elkaar te haken.
Een naderende apocalyps is ui- teraard geen pretje, maar de cy-
nische kijk op het leven maakt de dreigende ramp draaglijk. De harde humor van het hoofdper- sonage is een opluchting, in een wereld waar het water letterlijk aan ieders lippen staat.
De onafwendbare vernietiging die in de lucht hangt, creëert een sfeer die doet denken aan ‘1984’ of ‘The Matrix’. Wat de persona- ges overkomt, valt niet te bestrij- den, het is een raadselachtige catastrofe die bigger than life is, en waartegen alle verzet zinloos lijkt.
Een ideale aanleiding als schrij- ver om over te gaan tot filoso- fische en wetenschappelijke uitweidingen over het leven, re- laties en de wereld. En net hier neemt Pollux soms iets te veel hooi op zijn vork. De veelheid aan thema’s is onderhoudend, maar tegelijk dreigt het verhaal soms wat aan diepgang te moe- ten inboeten. Voor de lezer is het soms moeilijk om met de perso- nages mee te voelen. Tegelijker- tijd is die afstand wel een plus- punt om zonder schroom mee te gaan wanneer Pollux verschil- lende natuurwetten uit de fysica,
chemie en biologie toepast op de Westerse samenleving en de we- reldeconomie. Het onzekerheidsprincipe van Heisenberg, dat stelt dat je nooit tegelijk de plaats en de richting van een elektron in een wolk kan bepalen, blijkt verrassend bruikbaar om menselijke gedra- gingen te ontleden. En net hier- door is Pollux debuut meer dan veelbelovend. (jh)
Frans Pollux, Het gelijk van Heisenberg, Atlas, 344 p., € 19,90
